మాట్లాడటం కూడా ఒక కళే

By words the mind is excited and the spirit elated Aristophanes (5th centuty B.C. dramatist)

వారికి అర్ధంకావడం ముఖ్యం :   
కలిసి జీవించాలంటే మీరు తక్కినవారందరికీ అర్ధం కావాలి. కనుక మీరు మాట్లాడే మాటలు మీ పాండిత్యాన్ని, భాషా ప్రావీణ్యాన్ని నిరూపించేదిగా కాక మీ భావాలను అందరికీ అర్ధం అయ్యేలా చూపగలగాలి. చాలా పుస్తకాల్లో ఎన్నో ఉపయోగకరమైన విషయాలున్నప్పటికీ భాషా కాఠిన్యత వల్లే అవి చదవబడటం లేదు. మనకు తెలిసిన పదాలన్నింటినీ ఉపయోగిస్తూ వ్రాయవచ్చు. కానీ మాట్లాడలేము.

అందుకు కారణాలు :
మీ భాష ఎటు దారితీస్తుందో ఈ క్రింది ఆరు కారణాలు చూస్తే అర్ధం అవుతుంది.
1. అర్ధం తెలియదు :
వినేవారికి మీరు వాడిన పదం యొక్క అర్ధం తెలియక పోవచ్చు. ఒకవ్యక్తి మాట్లాడుతూ 'తుషారం' అన్న పదం వాడాడు.దాని అర్ధమేమిటో అక్కడ కూర్చున్న వారిలో చాలామందికి తెలియదు. తెల్లవారుఝామున గడ్డిమీద కనిపించే స్వచ్ఛమైన మంచు బిందువు అంటే అందరికి అర్ధం అవుతుంది. అదేదానిఅర్ధం కూడా.
కనుక సాధ్యమైనంతవరకు సాధారణ మానవుడికి అర్ధమయ్యే పదాలే వాడండి.

2. వినరు :
టి.వి. చూస్తున్న ఇద్దరిలో ఒకడు పక్కవాణ్ణి ఇంతకు ఇప్పుడతడు ఏమో చెప్పినట్టున్నాడు ఏమిటది అంటాడు. మీరు చెప్పేదయినా అంతే. కాబట్టి వారికి ఉత్సాహం కలిగి వినేటట్లుగా మాట్లాడండి.

3. మరో అర్ధం :
వినేవారు మీరు వాడిన పదానికి మరో అర్ధం ఊహించుకోవచ్చు.
ఒకసారి ఒక వ్యక్తికి తేలు కుట్టింది. ఆయన వైద్యుడి దగ్గరికి వెళితే వైద్యుడు మందిచ్చి
''కుట్టిన చోట పెట్టండి'' అన్నాడు. ఆ పెద్దమనిషి ఆ మందు తీసుకువెళ్ళి గదిలో తనను తేలు ఏ మూలన కుట్టిందో అక్కడ పెట్టాడట. అట్లా ఉంటుంది అర్ధం చేసుకోవడం.

ఒక మిల్ట్రీ ఆఫీసర్‌ సిపాయిల పెరేడ్‌ చూడటానికి వచ్చాడు. ఒక సరళరేఖలో నిలుచుని ఉన్న సిపాయిలను చూస్తూ ముందుకు వెళ్ళిన ఆయన ఒక సిపాయి ముందు ఆగిపోయి ''ఒరేయ్‌ మూర్ఖుడా ప్యాంటు జిప్పు పెట్టు'' అన్నాడాడు ఆ సిపాయి. ''ఇక్కడే అందరిముందు పెట్టమంటారాండి అన్నాడు'' ఊ! అవును! ఇక్కడే అన్నాడాయన. వెంటనే ఆ సిపాయి క్రిందికి వంగి ఆఫీసర్‌ ప్యాంటు జిప్పు పెట్టాడు.
ఆ మిల్ట్రీ ఆఫీసర్‌కు సిపాయి ప్యాంటు జిప్‌ తెరుచుకొని కనిపిస్తోంది. అందుకే జిప్‌ పెట్టమన్నాడు. సిపాయికేమో ఆఫీసర్‌ జిప్‌ తెరుచుకుని కనిపించింది. కనుక జిప్‌ పెట్టు అన్న పదానికి ఆఫీసర్‌ జిప్‌ పెట్టాలని అర్ధమయ్యింది. కాబట్టి మన దృష్టి దేనిపైన ఏవిధంగా ఉంటుంది. అనే దానిపైన మనం వినే పదంయొక్క అర్ధం మారుతుంది. కనుక మనం అందించదలచిన అర్ధం వారికి అందిందా లేదా చూచుకోండి.

4. ఊహించరు :
వినేవారు మీరు వాడే పదాన్ని ఊహించకపోవచ్చు. మీరు, మీ గుంపు, మీరు మీ మనుషులు, మీ హితైషులు, మీ బంధువులు, మీ మిత్రులు, మీపార్టి, మీతో పనిచేసేవారు అని వాడే కన్నా, మీరు మీవాళ్ళు అంటే బాగా నప్పుతుంది. వినేవారికి నచ్చని పర్యాయపదాలు మీరు వాడినప్పుడు, ఆ తరువాత ఇక మీరేం చెబుతున్నారో వారు వినడానికి సిద్ధపడరు. కనుక ఆ ప్రాంతీయులకు ఏ పదాలు నచ్చుతాయో గ్రహించి వాటినే ఎంచుకొని జాగ్రత్తగా మాట్లాడండి.
5. స్థాయి దించండి :
మీరు మాట్లాడదలచినప్పుడు ప్రజల స్థాయికి దిగిరండి.
కడుపులో నొప్పి వస్తున్న ఒకావిడ డాక్టర్‌ దగ్గరకెళితే అన్ని టెస్టులు చేసి మందులు వ్రాసి ఇచ్చింది. అసలు జబ్బేమిటి డాక్టర్‌ అని అడిగితే ఆవిడ ''సిస్ట్‌ ఇంద ఓవరీస్‌''అంది. బాగా
ఇంగ్లీషు వచ్చిన వారికి కూడా ఆపదం యొక్క అర్ధం తెలియదు. ఆ పదాలు కేవలం మెడికల్‌ డిక్ష్షనరీలో లభిస్తాయి. ఇటువంటి పరిభాషిక పదాలు డాక్టర్లు పేషంట్ల వద్ద చాలా వాడుతుంటారు. ఆ ఎదుటి వారు డాక్టర్లు కారని వారికివి అర్ధం కావని వారు గ్రహించలేరు. వారి స్థాయికి దిగిరాలేరు.
న్యూట్రాన్‌ స్టార్స్‌ బ్లాక్‌, హోల్స్‌ను వివరించమంటే యండమూరి వీరేంద్ర నాథ్‌ ''పూరీల పిండిని గట్టిగా రెండు చేతులతో వత్తుతూ పోతే టెన్నిస్‌ బాల్‌ సైజు నుండి టేబుల్‌ టెన్నిస్‌ సైజుకు కుదించుకు పోతుంది. చూడండి అలాగే న్యూట్రాన్‌ స్టార్‌ అంటే అణువులు నూక్లియస్‌ స్థాయికి కుదించబడగా కుంచించుకు పోయిన నక్షత్రం అని అర్ధం. పిండి వడియాలు నూనెలో వేయిస్తే పెద్దగా విచ్చుకుంటాయి. వేడివల్ల వ్యాకోచించడం జరుగుతుంది. భూమి, సూర్యుడు, నక్షత్రాల కేంద్రంలో ఆకర్షణ శక్తి తన చట్టూ ఉన్న అణువులను తనవైపు లాక్కుంటూ సంకోచింప చేయాలని
చూస్తుంది. ఆ గోళంలోని వేడి, అణువులను వ్యాకోచింప చేద్దామని చూస్తుంది. కొంతకాలానికి ఈ వేడి చల్లారిపోగా వెంటనే ఆకర్షణశక్తి విజృంభించి అణువు లన్నింటినీ కుదించుకుంటుంది. క్రమంగా గురుత్వాకర్షణ శక్తి పెరగగా అక్కడ గోళం ఉండకుండా కేవలం ఆకర్షణ శక్తి మిగులుతుంది. దీన్నే బ్లాక్‌హోల్‌ అంటారు. అది తనవైపుకు వచ్చే కాంతిని కూడా ఆకర్షించుకొని చీకటిని మాత్రమే మిగుల్చుతుంది. కనుక దాన్ని 'బ్లాక్‌ హోల్‌' అంటారు. అంటూ వివరిస్తారు.
ఇదీ ప్రజలు స్థాయికి దిగివచ్చి విషయాన్ని వివరించడమంటే.


6. వేగంగా :
వేగంగా మాట్లాడటం వల్ల ఈ అనర్ధాలు కలుగుతాయి  అవి -
1. వినేవాడికి అర్ధంకాదు
2. కేవలం మీకు మాట్లాడే అలవాటు ఉంది కనుక మాట్లాడుతున్నారా లేక నిజంగా తాను అర్ధం చేసుకోవడం ఇష్టంలేక అలా మాట్లాడుతున్నారా అనుకుంటారు వినేవారు.
3. మీరు చెప్పదలచిందంతా వేగంగా చెప్పాల్సిన పనిలేదు. కొన్నయినా అర్ధమయ్యేట్లుగా చెబితే చాలు.
4. మీరు వేగంగా చెప్పడం వల్ల మీరు చెప్పింది ఏమిటో అర్ధంకాక, మీ తొందర చూసి పని అర్జంట్‌ అని భావించి, తాను ్బడా ఆపని వేగంగా లోపభూయిష్టంగా సగమే చేసి వస్తాడు మీసేవకుడు. లేదా పని తప్పించు కోవడానికి మీరు చెప్పింది సరిగా అర్ధం కాలేదంటాడు లేదా తన పనిలో
లోపాన్ని మీవిధానంలో కోపంగా పేర్కొంటాడు. అయితే ఏం చేయాలి? మీ మాటలను టేపులో రికార్డు చేసి వినండి, మీరు ఎలా మాట్లాడుతు న్నారో మీకు అవగతం అవుతుంది. ఆ తరువాత దాన్ని మీరు మార్చుకోవచ్చు. మీరు మాట్లాడేటప్పుడు 180 లలో మీరు మీ తలను తిప్పుతూ అందరి ముఖాలలోకి తొంగి చూస్తూ మాట్లాడండి. ప్రతిఒక్కరికీ మీరు వారితోనే మాట్లాడుతున్నారనిపించేలా ప్రవర్తించండి. (ప్రతివ్యక్తి తనకు ప్రాధాన్యత (Attention) ఇవ్వబడాలని కోరుకుంటాడు).
మళ్ళీ మళ్ళీ ''మీకు అర్దం అవుతోందా?'' అని ప్రశ్నిస్తూ వెళ్ళండి.ఒక విషయం చెప్పిన తరువాత రెండవ విషయం జ్ఞాపకం రాకపోతే ''ఒక గ్లాసెడు మంచినీళ్ళు ఇవ్వండి'' అనిగానీ ''గాలి ఎక్కువగా వస్తోంది ఆ కిటికీ మూయండి'' అనిగానీ అనండి. దానితో మీరు తరువాతి విషయం ఆలోచించే సమయం లభిస్తుంది.
చెబుతూ చెబుతూ ''ఇందులో ఆరు విషయాలున్నాయి'' అనకండి – ఆ తరువాత మీకు కేవలం అయిదే గుర్తుకు వస్తే ప్రమాదం. ఇలాకాక ఆరు పాయిం ట్స్‌ చెప్పిన తరువాత ''ఈవిధంగా ఇందులో ఆరు విషయాలున్నాయి'' అనండి. ముఖ్యంగా వేగంగా మాట్లాడేవారి కొరకు :
ఆరు రకాలుగా మీరు మాట్లాడే వేగాన్ని తగ్గించుకొనచ్చు.
1. ఒక ఆలోచనను మీరు కొన్ని వాక్యాలలో వివరించిన తరువాత కాస్త ఆగండి (Give pause) .... ఆవిషయం వారు అర్ధం చేసుకోవడానికి కొంత సమయమివ్వండి.
2. ప్రశ్నించండి.... కాస్త ఆగండి! శ్రోతలు జవాబు కొరకు మీరు ఎదురు చూస్తున్నారనుకునేటట్లుగా ప్రవర్తించండి.
3. వారినుండి జవాబు వస్తే వారికి విషయం అర్ధమౌతోంది అని తెలుస్తుంది. ఈ విధంగ్బాడా మీ మాట్లాడే వేగానికి ఒక బ్రేకు పడుతుంది.
4. వేగం తగ్గించే ఉపాయాలలో అతిముఖ్యమైనది... చెప్పే విషయాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ (Repeatedly) వేరు వేరు మాటలలో చెప్పండి అందువల్ల ఒకే విషయానికి అనేక పదాలు వెతకడం వల్ల మీరు మాట్లాడే వేగం తగ్గడమేగాక ఒకసారి కాకపోయినా మరొక సారయినా వారికి విషయం అర్ధమౌతుంది.
5. మీకు టి.వి. అనౌన్సర్స్‌, న్యూస్‌రీడర్స్‌ మాటలు అర్ధమౌతున్నాయి కదా! ఎందుకు? జాగ్రత్తగా పరీక్షించండి వారి మాటలను రికార్డు చేయండి. మీరు కూడా అవే మాటలు మాట్లాడుతూ రికార్డు  చేయండి. రెండు రికార్డులను వినండి మీకు భేదం తెలుస్తుంది.
6. మీకు వచ్చిన పుస్తకం నుండి 20 పదాలున్న ఒక పేరాగ్రాఫును మీరు మామూలుగా మాట్లాడే వేగంతో చదవండి. గొంతును పెంచుతూ, వేగాన్ని తగ్గిస్తూ మరొకసారి చదవండి. మూడవసారి మరికాస్త వేగాన్ని తగ్గిస్తూ చదవండి. ఈ మూడింటినీ టేపు చేసి వినండి. వేగం ఎలా తగ్గించుకోవాలో అందువల్ల కలిగే లాభమేమిటో మీకు తెలుస్తుంది.